BKAV Pro vi phạm bản quyền?

Anh TQN ở HVA mới có 1 phát hiện khá thú vị về chuyện mã nguồn của BKAV Pro, theo đó thì BKAV Pro vi phạm bản quyền theo những điểm sau:

1. Dùng BSD open source library diStorm64 mà không tuân theo luật của BSD.
2. Dùng shareware rar.exe của WinRAR, không có đăng ký và không có license cho từng máy cài BKAV Pro.
   

Hai soft này nằm trong file SysInfo.dll của BKAV Pro, file .dll này nằm trong thư mục %Program Files%\BKAV. Các reverser nào không ngại đụng chạm đến BKAV thì có thể phân tích file .dll này để kiểm chứng và đánh giá đúng sai.

Toàn bộ các thảo luận của các thành viên HVA và những hình ảnh cũng như dẫn chứng có thể tìm thấy tại topic này. Theo đó không chỉ có anh TQN mà 1 số cao thủ crack, reverse engineering như hacnho cũng tham gia tìm hiểu bên trong mã nguồn của BKAV Pro ẩn chứa điều gì. Cũng có thể tìm được ở topic đó 1 hướng dẫn cơ bản của anh TQN trong việc sử dụng Resource Hacker để xem WinRAR đã được chèn vào thế nào.

Để hiểu rõ hơn về bản quyền, xin trích dẫn từ blog của anh Thái những quy định về luật bản quyền trong các giấy phép được nhắc đến:

Về việc dùng BSD library, giấy phép BSD của diStorm64 có quy định (đoạn tô đậm là do anh Thái tô):

The ultimate disassembler library.
Copyright (c) 2003,2004,2005,2006,2007,2008, Gil Dabah
All rights reserved.

Redistribution and use in source and binary forms, with or without modification, are permitted provided that the following conditions are met:

• Redistributions of source code must retain the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer.
• Redistributions in binary form must reproduce the above copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer in the documentation and/or other materials provided with the distribution.
• Neither the name of the diStorm nor the names of its contributors may be used to endorse or promote products derived from this software without specific prior written permission.

Theo tìm hiểu cũng của TQN và nhiều người khác, BKIS không hề thực hiện dòng tô đậm ở trên. Không thể tìm thấy bất cứ dòng nào đề cập đến cái "copyright notice, this list of conditions and the following disclaimer" này trong tài liệu của BKAV Pro cũng như trên website của BKIS.

Về vấn đề BKIS nhúng rar.exe vào BKAV Pro, giấy phép của rar.exe có những quy định thế này (những đoạn tô đậm là do anh Thái tô):

The RAR (and its Windows version - WinRAR) archiver are shareware. This means:

1. All copyrights to RAR and WinRAR are exclusively owned by the author - Alexander Roshal.
2. Anyone may use this software during a test period of 40 days. Following this test period of 40 days or less, if you wish to continue to use WinRAR, you MUST register.
3. There are 2 basic types of licenses issued for WinRAR, these are:
   
   a. A single computer USAGE license. The user purchases ONE license to USE the WinRAR archiver on ONE computer.
   
   b. A Multiple USAGE license. The user purchases a number of USAGE licenses for use, by the purchaser, the purchaser's employees or accredited agents, on the same number of computers.
   
   The number of licenses in network environment must not be less than the maximum possible amount of simultaneous users.
   
   Once registered, the user is granted a non-exclusive license to use WinRAR on as many computers as defined by the licensing terms above according to the number of licenses purchased, for any legal purpose. The registered WinRAR software may not be rented or leased, but may be permanently transferred, in it's entirety, if the person receiving it agrees to the terms of this license. If the software is an update, the transfer must include the update and all previous versions.
4. The RAR/WinRAR unregistered trial version may be freely distributed, with exceptions noted below, provided the distribution package is not modified in any way.
   
   a. No person or company may distribute separate parts of the package with the exception of the UnRAR components, without written permission of the copyright owner.
   
   b. The RAR/WinRAR unregistered trial version may not be distributed inside of any other software package without written permission of the copyright owner.
   
   c. Hacks/cracks, keys or key generators may not be included on the same distribution.

Như vậy, điều 2 quy định, ai mà sử dụng RAR archiver (là file rar.exe) thì sau 40 ngày phải đăng ký. Theo TQN tìm hiểu, phiên bản rar.exe được đính kèm với BKAV Pro là phiên bản chưa đăng ký, nghĩa là sau 40 ngày, tất cả những ai mà sử dụng BKAV Pro đều vi phạm bản quyền của tác giả RAR/WinRAR.

Điều 4, khoản a và b quy định, nếu không có sự đồng ý ở dạng văn bản (written permission) của tác giả RAR/WinRAR thì không ai được phép phân phối toàn bộ hoặc phân phối một phần của bộ phần mềm RAR/WinRAR. BKAV Pro có chứa (vi phạm 4b) và chỉ chứa mỗi rar.exe (vi phạm 4a), nên nếu chưa có sự đồng ý của tác giả RAR/WinRAR, thì rõ ràng BKIS đã vi phạm quy định này.

Bản thân tôi trước giờ vẫn có cảm tình với BKAV do nó miễn phí, nhỏ gọn và hiệu quả trong việc đối phó với các virus của Việt Nam. Vụ việc này là khá bất ngờ đối với bản thân tôi và chắc hẳn là đối với nhiều người nữa. Trong topic thảo luận tại HVA cũng có nhiều ý kiến, bản thân anh TQN cũng đã thắc mắc là tại sao BKAV không sử dụng những sản phẩm nguồn mở, miễn phí khác (chúng có rất nhiều trên internet) mà lại lựa chọn WinRAR. Đối với một trung tâm lớn như BKIS, vấn đề bản quyền đáng lẽ nên được tôn trọng hơn. Thật là đáng tiếc.

Mình có ngu không?

Dạo này bận ôn thi cử nên thời gian không có nhiều mà viết bài, có lên mạng cũng là chỉ đọc. Bữa trước cũng lên mạng đọc, ghé thăm vào blog của anh Thái thấy có 1 bài viết mà tôi rất thích, tên là ignorance, tạm dịch là sự ngu dốt. Bài viết hay và sâu sắc. Nó nói về việc chúng ta ngu dốt thế nào và chúng ta nhận thức sự ngu dốt của mình ra làm sao. Đọc và ngẫm mới thấy đôi khi mình ngu mà cũng đâu có biết, và có nhiều thứ mình biết mình ngu mà vẫn chưa làm cách nào hết ngu được, thậm chí có cả những cái mình tưởng mình đã biết nhưng hóa ra vẫn còn chưa biết gì. Đây chẳng phải là 1 bài viết kiểu "quà tặng cuộc sống", nói về triết lí sống, mà nó là 1 kiểu lí luận mỉa mai nhưng sâu sắc, ai đọc và ngẫm thì sẽ hiểu, và có khi ngẫm cũng chẳng hiểu hết.

Cuộc đời đó, có mấy ai mà hững hờ

Mấy hôm trước thằng bạn cùng phòng được mời làm khách mời của chương trình Tambov's Love Bridge 3. Có 1 câu hỏi cho nó thế này: "Bạn nghĩ thế nào về tình yêu khi xa cách", nó trả lời đại ý là "yêu hết mình cho ngày hôm nay". Tôi rất thích câu trả lời này.

Nếu như những gì mình có của ngày hôm nay, mình giữ gìn, trân trọng và cố gắng cho nó, thì nhất định trong tương lai sẽ có kết quả tốt, tôi luôn tin là như thế. Ngày tôi học cấp 3, khi sắp chia tay bạn bè mới nhận thấy 1 điều thật giản dị: khi sắp mất đi cái gì đó mới thấy nó thật quý giá. Thời gian độc ác lắm, nó chẳng đem lại cho chúng ta cái gì đã qua cả. Vì thế, phải trân trọng từng giây phút của cuộc sống, đừng hững hờ với nó, và với cả chính mình nữa.

Tôi ngẫm thấy mình còn nhiều thứ để làm, nhưng rồi vứt đó, để đấy, lần nữa lần nữa vẫn cứ không hoàn thành. Những lúc như thế, người bạn đồng hành là 1 đống lí do. Nghĩ ra lí do để chối từ dễ ợt, 1 phút là có thể đẻ ra hàng chục cái. Thế là lại để đến ngày mai, để rồi ngày mai lại có những lí do của ngày mai. Nhưng mà chỉ cần 1 lí do là có thể bắt đầu khác đi rồi. Đôi lúc cũng chán, biết là mình vịn lí do vớ vẩn, hay là trông người ta lười mình cũng "yên tâm" rằng mình không phải là đứa lười duy nhất.

Tôi có đọc cuốn "Rèn luyện nghị lực để lập thân", 1 cuốn sách rất tuyệt, nó chỉ có 1 mục đích thôi, là cho mình 1 sự bắt đầu, không còn những lí do cản trở nữa. Chắc ai cũng biết là khi bắt đầu rồi thì mọi thứ trơn tru hơn nhiều, chỉ có cái điểm bắt đầu - ai làm được thì người đó hơn người thôi.

Thời gian trôi nhanh lắm, có những giây phút ngoái lại mình lại thấy hối tiếc, để rồi "giá mà...". Thôi, phải bắt tay thôi. Còn 1 đống bài vở đang chờ mình, mải mê với Blog thì lại lỡ hẹn với chính mình...

PS:
1) Chương trình Tambov's Love Bridge đã có địa chỉ Blog tại http://360.yahoo.com/tambov_love_bridge, hiện đã phát hành được 3 số, nhưng số thứ 3 vẫn chưa upload lên mạng được. Khi nào upload, tôi sẽ giới thiệu với mọi người.
2) Mấy hôm nay rất vui khi có nhiều bạn bè mới ghé thăm và trao đổi link với Hỗn tạp. Chúc tất cả mọi người bạn của Hỗn tạp luôn cảm thấy thoải mái ở nơi đây.

Truyện cực ngắn

Chẳng biết nói sao khi đọc loạt truyện ngắn này, vì nó ngắn quá nên cảm xúc đi quá nhanh, mà tôi thì không có cái tài tóm lấy nó, nhưng tôi biết chắc chắn rằng nó làm tôi xúc động, hay ít ra là nó gợi lại được những tình cảm trong lòng tôi.

Đáng lẽ phải biết từ đầu là với loại truyện rất ngắn này phải đọc từ từ, chậm và ít thôi, nhưng mà nó hay quá, nên tôi đọc 1 mạch hết cả series. Cảm động lắm, và cũng chân thực nữa. Cám ơn zombie!

Thầy và trò

Về hưu, tôi mở lớp dạy kèm tại nhà. Cô bé học lớp 9, chăm ngoan nhưng hơi chậm hiểu. Thôi thì lấy cần cù bù thông minh. Tôi kiên trì giảng đi giảng lại. Mỗi khi gương mặt cô bé bừng sáng vì đã hiểu, tôi thấy mọi mệt nhọc tan biến.
Mấy hôm nay, cô bé có vẻ lo ra không tập trung. Nhìn lên tờ lịch, tôi lờ mờ đọc được lý do. Cuối giờ, tôi chủ động bảo:
- Con đừng nhắc mẹ tiền học, khi nào đóng cũng được. Có điều con đừng vì chưa đóng tiền mà nghỉ học.
Cô bé thở ra như trút được gánh nặng. Ôi! Học trò của tôi...

Vô tâm

Ngày còn nhỏ, tôi thường được di - dượng kể về chuyện tình của họ. Một tình yêu thật dẹp được tô điểm bằng những tình khúc của nhạc sĩ Trịnh Cộng Sơn mà lúc ấy cả hai người đều thích...
Hôm vào nhà sách, thấy tuyển tập nhạc Trịnh Công Sơn, tôi mua ngay gởi tặng dì - dượng. Người bạn gái đi cùng bỗng hỏi: "Ba mẹ anh thích gì? Sao anh không mua tặng họ?".
Tôi chợt giật mình. Tôi có vô tâm lắm không khi mà tôi cũng chẳng biết được ba mẹ tôi thích điều gì nhất!

Tuổi thơ

Thằng Nhân vừa về đến nhà, chưa kịp rửa mặt mũi tay chân liền sà vào lòng bà nội.
- Con đi thăm chị có vui không? Bà hỏi.
Thằng bé mặt buồn xo, phụng phịu:
- Chị Hiếu nói thương con, nhớ con. Vậy mà xin một cái áo mới để "tụ" trường mặc đi học chỉ cũng hổng cho. Nhà chỉ ở treo áo nhiều ơi là nhiều, đủ màu xanh đỏ tím vàng, đẹp ơi là đẹp...
Bà ái ngại nhìn cháu mà nước mắt ứa ra. Tội nghiệp con bé Hiếu của bà... Mười mấy tuổi đầu đã phải đi làm thuê cho người ta, mấy tháng rồi không dám về thăm nhà vì sợ hụt tiền đóng học phí cho em.

Trang viết & cuộc đời

Trong những tác phẩm của chị, gia đình có sự mất mát chia lìa thì nhân vật "người chồng" luôn… bị chết trước vợ.
Anh giận, cho rằng chị ám chỉ mình. Chị bảo: "Nếu trang viết là cuộc đời thì em chỉ muốn anh không phải chịu nỗi buồn của người còn lại."
Vậy mà chị ra đi trước anh. Trơ trọi một mình, anh mới thấm thía nỗi chống chếnh, quạnh hiu của một tâm hồn lẻ bạn.

Ước mơ

Chị mua dùm thằng bé mấy tờ vé số. Sau một hồi chọn lựa, chị hỏi nó:
- Nếu cô trúng số con chịu cô mua cho con cái gì?
Nó nhìn chị, xoay qua xoay lại rồi nói:
- Cho con một chiếc xe đạp, có xe đi bán xong con chạy tới trường liền, không bị trễ học nữa.
Di di những ngón chân xuống đất, nó hạ giọng:
- Cho con thêm đôi dép nữa nghe cô, để con đi học.
Dĩ nhiên là chị không trúng số. Tôi lại thấy nó mỗi ngày đi qua nhà với chân trần, đầu không nón...

Thư

Hồi mới cưới nhau, chị thường hay viết thư cho anh, tình cảm nồng nàn, có cả những lá thư không gửi. Thư nào anh cũng đọc thuộc lòng. Hạnh phúc ngập tràn.
Giờ đây, anh mải mê tối ngày với công việc, ít có thời gian tâm sực cùng chị. Còn chị, vẫn giữ thói quen viết thư cho anh mỗi lần anh đi công tác - những lá thư không gửi. Lần nào cũng vậy, thấy lá thư đặt trên bàn làm việc anh lại cằn nhằn: "Em viết để làm gì, thời gian đâu mà đọc". Chị lặng lẽ thở dài và lần sau lại viết - những lá thư không gửi.

Phấn son

Tốt nghiệp đại học, ở lại thành phố đi làm. Tháng rồi, mẹ vào thăm. Mừng và thương. Mẹ khen: "Bạn gái con xinh."
Cuối tháng, lãnh lương. Dẫn người thương đi shopping. Em bảo: "Mỹ phẩm của hãng này là tốt nhất. Những loại rẻ tiền khác đều không nên dùng vì có hại cho da, giống mẹ anh đó, mẹ bị nám hết anh thấy không…"
Chợt giật mình. Mẹ cả đời lam lũ, nắng gió với cái ăn, nào đã biết phấn son màu gì.

Nghỉ lễ

Cha nó xuôi ngược buôn bán trên chiếc ghe nhỏ để lo cho nó ăn học. Xong đại học, nó ở lại thành phố.
Tết vừa rồi, tiễn nó đi, ông dặn: “Con đi làm, ít về. Cha mẹ nhớ lắm. Nhưng ráng… đến dịp lễ rảnh con về thăm cha mẹ”.
Nó hứa.
Lễ đến, ông hớn hở chờ nó về. Nó điện thoại bảo không về được vì sinh nhật bạn gái.
Nghe xong, ông trầm ngâm, lát sau nói với mẹ nó: “Vậy là tết thằng nhỏ nó mới về. Còn đến bốn tháng nữa…”

Ngày cưới của cha

Anh hai làm ở thành phố, tổ chức đám cưới luôn trên ấy. Ba vượt hơn 200 cây số đường quàn quả các thứ lo đám cưới cho anh.
Anh kế, rồi đến tôi đám cưới ba lo lắng đến từng chi tiết, cả đến cách lạy, cách đi đứng như thế nào cho phải đạo...
Mẹ mất sớm, ba sống cô đơn hàng chục năm. Khi các con đã yên bề cả, ba đi thêm bước nữa, ngày cưới của ba, cả ba anh em tôi đều viện cớ vắng mặt...

Lòng tin

Xe ngừng…
- Mận ngọt đây!...
- Bao nhiêu tiền bịch mận đó?
- Dạ 2000.
- Hổng có tiền lẻ!
- Để con đổi cho!
Cái bóng nhỏ lao đi. Năm phút, mười phút…
- Trời! đồ ranh! Nó cầm 5000 của tui đi luôn rồi!
- Ai mà tin cái lũ đó chứ!
- Bà tin người quá!...
Xe sắp lăn bánh… Cái bóng nhỏ hớt hải:
- Dì ơi! Con gửi ba ngàn. Đợi hoài người ta mới đổi cho

Lời hứa

Tết, anh chở con đi chơi. Về nhà, thằng bé khoe ầm với lũ bạn cùng xóm. Trong đám trẻ có thằng Linh, nhà nghèo, lặng lẽ nghe với ánh mắt thèm thuồng. Thấy tội, anh nói với nó: “Nếu con ngoan, tết năm sau chú sẽ chở con đi chơi”. Mắt thằng Linh sáng rỡ.
Ngày lại ngày. cuộc đời lại lặng lẽ trôi theo dòng thời gian.
Thoắt mà đã hết năm. Lại tết. Đang ngồi cụng vài ly với đám bạn thì thằng Linh cứ thập thò. Vẫy tay đuổi, nó đi được một chốc rồi lại lượn lờ. Cáu tiết, anh quát nó. Thằng Linh oà khóc nức nở. Tiếng nó nói lẫn trong tiếng nấc: “Chú hứa chở con đi chơi…cả năm qua con ngoan…không hư một lần nào…”

Lời cuối

Chuông điện thoại reo vang, giật mình, như cái máy, tay bật đèn đầu giường, mắt nhìn đồng hồ: 12 giờ 20 đêm. Chờ đến tiếng thứ ba mới nhấc điện thoại. Giọng thằng em từ quê nhà lạc lỏng, buông xuôi :
- Má xấu quá rồi, không còn biết gì nữa! Anh nói với Má vài tiếng đi!!
Tôi tuyệt vọng :
- Má đâu còn nghe được!?
Thằng em nài nỉ :
- Anh nói với Má vài tiếng đi, Má còn chờ anh đó!!
Tôi nghẹn ngào trong điện thoại như một lời tạ tội :
- Má ơi, con không về kịp, thôi Má hãy đi đi, đừng chờ con nữa.
Mười lăm phút sau, chuông điện thoại lại reo vang, giọng thằng em não ruột: "Má đã ra đi!"

Ba

Xưa, nội nghèo, Ba đi ở cho ông bá hộ, chăn trâu để chú được đi học. Thành tài, chú cưới vợ, ra riêng.
Ngày hỏi vợ cho thằng Hai, chú mời mấy người cùng cơ quan. Ai cũng com-lê, cà-ra-vát. Chú bảo: Anh Hai hay đau bao tử, ở nhà nghĩ cho khỏe.
Ba ừ, im lặng vác cày ra đồng. Mồ hôi đổ đầy người.
Cũng những giọt mồ hôi ấy, xưa mặn nồng biết chừng nào, mà giờ, sao nghe chát cả bờ môi.

Câu hỏi

Ngày đầu tiên cô phụ trách một lớp học tình thương đa phần là những trẻ lang thang, không nhà cửa.
Cuối buổi học.
- Cô ơi! Dạy hát cho tụi con đi cô.
- Hát đi cô.
Còn mười phút. Nhìn những cái miệng tròn vo và những đôi mắt chờ đợi , cô dạy cho tụi trẻ bài Đi học về .
- Hát theo cô nè, "Đi học về là đi học về. Con vào nhà con chào ba mẹ. Ba mẹ khen..."
Phía cuối lớp có tiếng xì xào:
- Tao không có ba mẹ thì chào ai?
- ….!
Cô chợt rùng mình, nghe mắt cay cay.

Vị phở ngày xưa

Ngày bé, anh học trung cấp về nghĩ hè, đưa em lên thị trấn huyện chơi. Anh mua một tô phở mậu dịch ba hào hai, em ăn sao mà ngon thế. Hỏi anh sao không ăn. Anh bảo không đói, thật ra anh không còn tiền.
Anh không thi vào đại học mà học trung cấp để nhanh đi làm giúp em ăn học.
Sau đó em được đi du học. Em đã đi nhiều nơi, ăn nhiều món ăn đặc sản, nhưng không có món nào ngon bằng tô phở mậu dịch năm ấy.

Bạn có sợ không?

Lâu ngày mới ghé qua Blog Bảo mật thông tin vì các anh bên đó để Blog mọc rêu lâu quá. Hôm qua vào chơi thấy có khá nhiều bài mới, vậy là phải mất khoảng nửa tiếng để đọc chúng. Ở đó anh Thái có viết 1 câu chuyện, chuyện đời thường thôi, không phải tin học gì đâu, nhưng rất ý nghĩa. Mặc dù mục đích anh ấy dùng câu chuyện để nói cái khác, nhưng tôi thấy bản thân câu chuyện hay và nên giữ nó nguyên như vậy. Xin được đăng lại câu chuyện đó ở đây, 1 câu chuyện mà tôi nghĩ rằng chúng ta đã gặp khá nhiều trong cuộc sống, rất thật và chân tình.

***

Cả đám đang ngồi nhậu, tự nhiên nghe tiếng "rốp rốp" của kim loại bị bẻ gãy vang rền. Chợt có người la thất thanh, xe hàng cán chết người rồi! Trời có người bị kẹt dưới xe kìa! Chiếc xe honda bị cán bẹp dí luôn rồi!

Thằng Cù Sinh la lên, ghê quá, đừng coi tụi bây ơi, coi rồi sao nhậu, tối về bị ám ảnh nữa. Thằng Tô Hùng với thằng Thái dúi cũng tán thành. Má, coi mấy vụ này ghê thấy mẹ, về hết ăn cơm luôn, nói chi là nhậu.

Hai thằng chưa dứt hết lời, nhìn qua nhìn lại, thấy thằng Bông với thằng Quang pô đã biến mất tiêu. Hai thằng nó dzọt cái vù, hòa nhanh vào đám đông vừa hình thành, vây xung quanh chiếc xe hàng gây nạn.

Thằng Cù Sinh, thằng Thái dúi với thằng Tô Hùng chuyển đề tài sang các vụ tai nạn chết người mà tụi nó có lần chứng kiến. Câu chuyện nào cũng rùng rợn hết trơn, chỉ toàn là óc, máu và ruột người.

15' trôi qua, vẫn chưa thấy thằng Bông với thằng Quang pô quay về. Má, hai thằng quỷ này nhiều chuyện thấy sợ, đụng xe thì có đếch gì mà coi trời! Thằng Tô Hùng chửi rồi tiếp tục mô tả về cảnh ông hốt xác dùng tay vóc từng mảng óc của người bị xe cán chết, mà nó từng chứng kiến ở chân cầu Tân Thuận, với khuôn mặt vẫn còn chút hãi hùng.

5' trôi qua, thằng Bông lững thững đi vô. Sao mậy, có ai chết không? Đâu có ai chết đâu, có một thằng bị thương ở chân, thấy máu chảy nhiều, nó hơi ngáp ngáp thôi, nhưng không có bị "xịt chao". Má thằng này hên thiệt, đếch hiểu sao mà chiếc xe của nó bị cuốn vào bánh sau, bẹp dí, mà nó vẫn còn thở được.

Các giả thuyết bắt đầu được đưa ra. Òh thì chắc có ai đó nhanh tay kéo nó ra, hay là lúc té, nó văng ra ngoài, còn chiếc xe thì bị vướng vô trong? Thôi, kệ mẹ nó, vô cái đi, mừng thằng đó thoát chết!

Ủa còn thằng Quang pô đâu, mày có thấy nó không? Ai biết đâu, người ta bu đông nghẹt àh, không thấy nó đâu hết. Hồi nãy tao thấy nó chạy ra chỗ cái xe hàng, rồi tự nhiên hớt ha hớt hải chạy vô toilet, rồi lại chạy ra đó tiếp. Chắc nó thấy ớn quá, nên chạy vô toilet ói rồi chạy ra coi tiếp quá. Thằng Cù Sinh vừa nói vừa ực hết ly bia.

10' sau, thằng Quang pô quay trở lại. Quần áo dính đầy máu.

Ủa, mày làm gì mà máu không vậy?

Trời, tao nhào vô kéo thằng đó ra, cởi nút quần cho nó. Má, phải cởi nút quần cho nó dễ thở, tao sợ quần chật quá nó không thở được. Đang lum khum, hai thằng kia nó bưng thằng bị đụng lên, làm máu dính đầy quần áo với tay chân luôn, ghê bỏ mẹ. Tao phải chạy vô rửa tay rửa chân, má rửa cả buổi mới hết.

Má mày rảnh quá ha, tự nhiên đi làm chuyện bao đồng?

Phước đức lắm đó ba. Má đây là cái phước ông trời ổng quăng vô tay, ổng kêu mình làm, thì mình phải làm thôi.

Rủi mày nhào vô cởi quần cho nó, người ta nói mày chôm tiền của nó thì sao?

Kệ mẹ, người ta nghĩ sao thì nghĩ, mình làm chuyện đàng hoàng ngay thẳng thì đếch sợ thằng nào. Có biết bao nhiêu cặp mắt nhìn vào mà, lo gì.

Ủa rồi tao thấy mày chạy vô toilet rồi chạy ra tiếp chi vậy?

Tao chạy ra coi có ai chở nó đi nhà thương chưa, nếu chưa thì tao chở nó đi. Có người chở rồi, cái thằng hô hấp nhân tạo nó chở luôn, tao cứ tưởng là nó đi chung với thằng bị đụng, ai dè nó cũng chỉ là người đi đường.

Chẳng biết do bia hay những lời nói rất chân thật của thằng Quang pô chưa học hết lớp 9, mà thằng Thái dúi thấy choáng váng quá. Sao mà thằng Quang nó nói những chuyện này nhẹ như không, không một chút e dè, lo lắng hay do dự? Còn nó, sao bao nhiêu năm ăn học những điều hay lẽ phải, lại quá lo sợ đến nỗi quên mất chuyện cần phải làm?

Nó sợ thấy cảnh chết chóc, mặc dù không có ai chết, chỉ có những người sắp chết chờ được cứu. Nó sợ bị người nhà của nạn nhân, lầm tưởng nó là người gây tai nạn, đánh cho tơi bời. Nó sợ công an sẽ yêu cầu nó làm nhân chứng, rồi phải phiền phức đi tới đi lui. Bao nỗi sợ hãi mơ hồ bao trùm, đến nỗi chuyện đơn giản nhất, là gọi công an báo có tai nạn, mà nó cũng quên mất, đừng nói chi đến chuyện cứu người.